Przejdź do głównej treści

HKF Centrum Wspierania Rozwoju Dziecka

,,To nie zawsze jest niechęć do matematyki.” O dyskalkulii rozmawiamy z Anną Ciszewską

Strefa Wiedzy

Matematyka od lat jest źródłem frustracji Twojego dziecka? Mimo ćwiczeń, korepetycji i wielu godzin nauki nadal ma trudności z liczeniem, zapamiętaniem tabliczki mnożenia czy rozwiązywaniem prostych zadań? Być może nie jest to zwykła niechęć do matematyki, ale dyskalkulia – specyficzne zaburzenie uczenia się.

O tym, czym jest dyskalkulia, jakie objawy powinny zaniepokoić rodziców, jak wygląda diagnoza i dlaczego warto wykonać ją odpowiednio wcześnie, rozmawiamy z Anną Ciszewską– pedagożką, terapeutką pedagogiczną, tutorką oraz trenerką szybkiej nauki.

7

HKFedu:  Rodzice często zastanawiają się, czy ich dziecko po prostu „nie lubi matematyki”, czy problem jest poważniejszy. Czym właściwie jest dyskalkulia i czym różni się od zwykłych trudności z matematyką?

 

 Anna Ciszewska: Dyskalkulia to specyficzne zaburzenie uczenia się matematyki, które nie wynika z niskiej inteligencji, lenistwa ani braku nauki. Dziecko z dyskalkulią może bardzo dobrze radzić sobie z czytaniem, językami obcymi czy przedmiotami przyrodniczymi, a mimo to doświadczać utrzymujących się trudności w rozumieniu liczb, wykonywaniu obliczeń i opanowaniu podstawowych umiejętności matematycznych.

To właśnie odróżnia dyskalkulię od zwykłych problemów z matematyką. Przejściowe trudności najczęściej ustępują po dodatkowych wyjaśnieniach i ćwiczeniach. W przypadku dyskalkulii problemy utrzymują się mimo systematycznej pracy, odpowiednich warunków do nauki oraz prawidłowego rozwoju intelektualnego.

 

HKFedu:  Jakie objawy powinny zwrócić uwagę rodziców?

 

A.C: Pierwsze trudności z matematyką mogą pojawić się już w pierwszych latach nauki szkolnej. Nie oznaczają one od razu dyskalkulii, ale jeśli utrzymują się mimo ćwiczeń, wsparcia nauczycieli i regularnej nauki, warto skonsultować je ze specjalistą.

 

Sygnały, które powinny zwrócić uwagę rodziców:

  • dziecko długo liczy na palcach, mimo że rówieśnicy wykonują już proste obliczenia w pamięci,

  • ma trudności z rozumieniem liczb i ich wartości – myli pojęcia „więcej”, „mniej”, „większy”, „mniejszy”,

  • przestawia cyfry podczas zapisywania liczb (np. zapisuje 36 zamiast 63),

  • myli podobnie wyglądające cyfry lub znaki matematyczne,

  • nie potrafi zapamiętać tabliczki mnożenia mimo wielu powtórek,

  • ma trudności z przekraczaniem progu dziesiątkowego i wykonywaniem obliczeń pamięciowych,

  • rozwiązuje zadania bardzo wolno,

  • popełnia przypadkowe błędy rachunkowe, mimo że zna sposób rozwiązania,

  • ma trudności z zadaniami tekstowymi,

  • problemy dotyczą również codziennych sytuacji, takich jak odczytywanie godziny, posługiwanie się pieniędzmi czy orientacja w kalendarzu.

HKFedu:  Kiedy trudności z matematyką powinny skłonić rodziców do wykonania diagnozy?

 

A.C:diagnozie warto pomyśleć wtedy, gdy trudności utrzymują się od początku edukacji i nie ustępują mimo systematycznych ćwiczeń, wsparcia rodziców, nauczycieli czy korepetytora. Szczególnie niepokojące są sytuacje, w których problemy dotyczą wielu obszarów funkcjonowania matematycznego, a nie tylko jednego działu materiału.

Proces diagnozy dyskalkulii jest zwykle dwuetapowy. U młodszych dzieci rozpoznaje się ryzyko specyficznych trudności w uczeniu się matematyki. W tym czasie bardzo ważne jest wdrożenie systematycznej pracy terapeutycznej zarówno w domu, jak i w szkole.

A po roku lub dwóch od pierwszego badania – przeprowadza się ponowną diagnozę. Pozwala ona potwierdzić lub wykluczyć dyskalkulię i ocenić trwałość trudności po dłuższym okresie odpowiedniego wsparcia.

8

HKFedu: Jak wygląda diagnoza dyskalkulii? Czy dziecko musi się do niej przygotować?

 

A.C: Diagnoza rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu z rodzicami. Specjalista pyta o rozwój dziecka, jego historię edukacyjną, dotychczasowe trudności szkolne, sposób uczenia się oraz funkcjonowanie emocjonalne.

Kolejnym etapem jest analiza dokumentacji szkolnej. Warto przynieść zeszyty do matematyki, sprawdziany, kartkówki oraz opinię nauczycieli – szczególnie nauczyciela matematyki.

Następnie przeprowadzane są badania psychologiczne i pedagogiczne, które pozwalają ocenić poziom rozwoju intelektualnego oraz funkcje poznawcze niezbędne do uczenia się matematyki.

Bardzo ważnym elementem diagnozy jest wykluczenie innych przyczyn trudności. Zdarza się, że problemy z matematyką są wtórne wobec innych specyficznych trudności w uczeniu się, np. dysleksji. Dlatego diagnoza zawsze obejmuje szerszą ocenę funkcjonowania dziecka.


HKFedu:  Dlaczego czas ma tutaj tak duże znaczenie? Co daje wczesna diagnoza?

 

A.C: Wczesne rozpoznanie dyskalkulii pozwala zrozumieć przyczynę trudności dziecka i wdrożyć odpowiednie metody nauki oraz terapii. Dzięki temu można zapobiec narastaniu szkolnych niepowodzeń, spadkowi motywacji i utracie wiary we własne możliwości. Dzieci z trudnościami matematycznymi bardzo często zaczynają myśleć o sobie: „jestem gorszy”, „jestem mniej zdolny”. Tymczasem odpowiednia diagnoza pomaga nie tylko w nauce, ale także odbudowuje poczucie własnej wartości i pozwala dziecku lepiej zrozumieć własne trudności.



HKFedu:  Co dzieje się po postawieniu diagnozy?

 

A.C: Po zakończeniu diagnozy przygotowywana jest opinia, która trafia do szkoły. Zawiera wskazówki dla nauczycieli i wychowawców dotyczące pracy z dzieckiem oraz dostosowania wymagań edukacyjnych. Ich celem nie jest obniżenie poziomu nauczania, ale stworzenie dziecku możliwości pokazania rzeczywistych umiejętności. W praktyce może to oznaczać wydłużony czas pracy, ocenianie sposobu rozumowania czy możliwość korzystania z pomocy dydaktycznych, takich jak kalkulator lub karty ze wzorami.

W zależności od potrzeb dziecko może również zostać objęte dodatkowymi formami wsparcia, np. zajęciami korekcyjno-kompensacyjnymi, dydaktyczno-wyrównawczymi lub treningiem EEG Biofeedback.

HKFedu: Czy dyskalkulia oznacza, że dziecko nie poradzi sobie z matematyką?

 

A.C: Absolutnie nie! Dyskalkulia nie oznacza, że dziecko nie jest zdolne ani że nie nauczy się matematyki. Oznacza jedynie, że przyswajanie pojęć matematycznych wymaga od niego więcej czasu, odpowiednich metod nauki oraz indywidualnego wsparcia. Dzięki wczesnej diagnozie, systematycznej pracy i właściwym dostosowaniom większość dzieci rozwija swoje umiejętności matematyczne i uczy się skutecznych strategii radzenia sobie z trudnościami. Choć niektóre problemy mogą utrzymywać się również w dorosłym życiu, nie przekreślają one szans na sukces w szkole, studiach czy pracy zawodowej.

HKFedu: Na koniec – jakie rady dałabyś rodzicom dzieci z trudnościami matematycznymi?

 

A.C:

  • Włączaj matematykę do codziennych aktywności – podczas zakupów, gotowania czy planowania wydatków.

  • Ćwiczcie regularnie, ale krótko. Codzienne 10–15 minut daje lepsze efekty niż wielogodzinna nauka raz w tygodniu.

  • Korzystajcie z gier, klocków, kart czy pieniędzy – konkret pomaga lepiej zrozumieć pojęcia matematyczne.

  • Unikaj porównywania go z rówieśnikami.

9

Pamiętajmy, że dyskalkulia wynika z odmiennych sposobów przetwarzania informacji. Dlatego skuteczne wsparcie powinno obejmować nie tylko rozwijanie umiejętności matematycznych, ale również pamięci roboczej, funkcji wykonawczych oraz funkcji wzrokowo-przestrzennych.

 

Czasem największą pomocą dla dziecka nie jest kolejna godzina ćwiczeń, ale zrozumienie, z czego naprawdę wynikają jego trudności.

Nie pozwól, aby trudności z matematyką odbierały dziecku wiarę we własne możliwości.

 

Jeśli obserwujesz, że mimo systematycznej nauki i wsparcia problemy nie ustępują, warto sprawdzić, z czego wynikają. Im wcześniej poznasz przyczynę trudności, tym szybciej możesz zapewnić dziecku wsparcie, którego naprawdę potrzebuje.

W HKF Centrum prowadzimy kompleksową diagnozę dyskalkulii, która pomaga zrozumieć przyczynę trudności i zaplanować skuteczne wsparcie – zarówno w domu, jak i w szkole.

 

Umów diagnozę w HKF Centrum już dziś.

Odkryj nasz projekt edukacyjny!

Na edu.hkfcentrum.pl znajdziesz kompleksową ofertę szkoleń stworzoną z myślą o wygodnym, skutecznym i nowoczesnym zdobywaniu wiedzy.

💻 Szkolenia online – ucz się kiedy i gdzie chcesz
📡 Webinary na żywo – wiedza i interakcja z ekspertami
🏫 Szkolenia stacjonarne – unikatowa wymiana wiedzy
📚 Materiały edukacyjne – praktyczne treści i narzędzia

Naszym celem jest efektywne szerzenie edukacji – nowocześnie, dostępnie i profesjonalnie. Sprawdź naszą ofertę i dołącz do grona uczestników już dziś!

Bądź na bieżąco

Zapisz się do naszego newslettera i otrzymuj najważniejsze informacje o wydarzeniach w Centrum.

Nasz newsletter to tylko wartościowe informacje!

www_main_slider_desktop_newsletter

Bądź na bieżąco z HKF Centrum 💛

Zapisz się do naszego newslettera, aby otrzymywać informacje o nowych wydarzeniach i inicjatywach w Centrum.