Diagnoza trudności szkolnych – druga część rozmowy z Karoliną Mączyńską
Twoje dziecko się stara, a efekty wciąż nie są adekwatne? Trudności w nauce mogą być czymś więcej niż tylko przejściowym etapem.
W pierwszej części rozmowy wyjaśniliśmy, czym są trudności szkolne, od jakiego wieku można przeprowadzić diagnozę oraz na jakie sygnały warto zwrócić uwagę.
Karolina Mączyńska – psycholożka HKF Centrum Wspierania Rozwoju Dziecka we Wrocławiu – podzieliła się także konkretnymi wskazówkami dla rodziców.
Całość pierwszej części rozmowy przeczytasz tutaj: Kiedy trudności w nauce to coś więcej – wywiad z Karoliną Mączyńską na temat diagnozy trudności szkolnych – HKF – Centrum Wspierania Rozwoju Dziecka
Zapraszamy na drugą część rozmowy, w której przyglądamy się temu, jak przebiega proces diagnostyczny, jak przygotować dziecko do badania oraz co daje dobrze przeprowadzona diagnoza.
Rozwiewamy wątpliwości i pokazujemy, że diagnoza to nie etykieta, ale punkt wyjścia do realnego wsparcia.
HKFedu: Karolino, omówiłyśmy, czym są trudności szkolne, na jakie sygnały zwracać uwagę oraz skąd biorą się kłopoty z uczeniem. Teraz chciałabym, żebyśmy skupiły się na samej diagnozie. Jak wygląda proces diagnozy trudności szkolnych w HKF Centrum?
Karolina Mączyńska: Zazwyczaj diagnoza przebiega według uporządkowanej, powtarzalnej procedury. Obejmuje jedno spotkanie (wywiad) z rodzicami oraz dwa spotkania diagnostyczne z dzieckiem – jedno z psychologiem, drugie – z pedagogiem. Wywiad dostarcza informacji na temat czasu trwania i sposobu manifestacji dotychczasowych trudności. Służy weryfikacji hipotez dotyczących ich pochodzenia.
Dobre rozeznanie w funkcjonowaniu dziecka we wszystkich okresach życia jest o tyle ważne, że pozwala rozstrzygnąć, czy trudności towarzyszyły dziecku od początku, czy pojawiły się dopiero w określonych okolicznościach. W zależności od tego inaczej będzie wyglądać dalsza pomoc i interwencja.
HKFedu: Jak to wygląda w praktyce?
K.M.: Badania odbywają się w różnych dniach, tak aby dziecko mogło współpracować w dobrej formie i ze świeżością umysłu.
Czasami, jeśli informacje zebrane podczas trzech spotkań nie dają jednoznacznej odpowiedzi, zespół może zaproponować pogłębienie diagnozy lub dodatkową obserwację. Psycholog ma wówczas za zadanie wykluczyć m.in. podłoże emocjonalne trudności lub inne możliwe przyczyny.
Bardzo ważne jest także uzyskanie informacji ze środowiska szkolnego lub przedszkolnego – nauczyciele często jako pierwsi dostrzegają trudności i potrafią ocenić je na tle grupy rówieśniczej.
HKFedu: W jaki sposób przygotować dziecko i siebie jako rodzica do takiej diagnozy?
K.M.: Nie ma potrzeby specjalnego przygotowywania się do diagnozy. Ważne jest, aby dziecko w dniu badania nie było nadmiernie zmęczone, a pora wizyty sprzyjała koncentracji.
Rodzice proszeni są o przyniesienie dokumentacji medycznej oraz wcześniejszych diagnoz i opinii, jeśli takie były sporządzane. Istotna jest również informacja o funkcjonowaniu dziecka w placówce edukacyjnej.
HKFedu: Co dokładnie daje diagnoza – jakie korzyści przynosi dziecku i jego rodzicom?
K.M.: Diagnoza porządkuje wiedzę na temat charakteru trudności dziecka i pozwala określić jego mocne oraz słabsze strony. Dzięki temu możliwe jest dobranie adekwatnych strategii pracy i skutecznych form wsparcia.
Dziecko i rodzice, często przytłoczeni trudnościami, bardzo potrzebują dostrzeżenia i nazwania zasobów. To właśnie one stanowią punkt wyjścia do dalszej pracy.
W przypadku potwierdzenia specyficznych trudności w uczeniu się często znika poczucie winy – zarówno po stronie dziecka, jak i rodziców. Dziecku zostaje „odklejona” etykieta osoby leniwej czy mniej zdolnej, a szkoła otrzymuje konkretne wskazówki do pracy.
HKFedu: Czy po zakończeniu diagnozy rodzice otrzymują konkretne wskazówki do pracy z dzieckiem w domu?
K.M.: Tak, obszerną część opinii zajmują zalecenia i wskazówki do pracy – osobno dla szkoły, a osobno dla rodziców. Zalecenia te obejmują zarówno sugestie dotyczące możliwych form terapii i zajęć specjalistycznych ukierunkowanych na pracę nad konkretnymi aspektami trudności, jak i propozycje aktywności wspierających, w które można angażować się w czasie wolnym, ćwicząc poprzez zabawę.
W HKF Centrum staramy się, aby każda opinia zawierała zalecenia „skrojone na miarę”, czyli rozwiązania dostosowane do indywidualnej sytuacji rodzinnej, edukacyjnej i zdrowotnej dziecka. Choć wiele zaleceń sprawdza się w odniesieniu do szerszej grupy uczniów i uczennic, w zespole specjalistów każda opinia jest omawiana osobno i poddawana dyskusji, tak aby sformułowane zalecenia były skuteczne i możliwe do realizacji.
HKFedu: Czy diagnoza pomaga również w uzyskaniu wsparcia w szkole?
K.M.: Zdecydowanie tak. Kluczowym słowem jest tu „modyfikacja” wymagań, rozumiana jako ich indywidualizacja i wyrównanie szans edukacyjnych dziecka, a nie – jak często potocznie i błędnie się mówi – „obniżenie” wymagań edukacyjnych.
Każda placówka edukacyjna zobowiązana jest realizować zalecenia wynikające z opinii wydanej przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną, natomiast warto pamiętać, że formy pomocy będą zależne od charakteru trudności dziecka.
HKFedu: Jak takie wsparcie powinno wyglądać na co dzień w szkole?
K.M.: Dziecko z potwierdzoną diagnozą specyficznych trudności w nauce zwykle otrzymuje dodatkowy czas podczas zaliczeń pisemnych i egzaminów, dodatkowe instrukcje pisemne lub ustne w trakcie pracy nad zadaniami w klasie, a w określonych przypadkach może zostać zwolnione z konieczności nauki drugiego języka obcego.
Ponadto taki uczeń lub uczennica kierowani są w szkole na dodatkowe, bezpłatne zajęcia specjalistyczne, których celem jest praca nad wyrównywaniem braków edukacyjnych oraz usprawnianiem słabszych umiejętności wskazanych w diagnozie.
Warto pamiętać, że poradnia zaleca wprowadzenie dostosowań przewidzianych przez ustawodawcę. Szkoła może również wyjść z inicjatywą organizacji pomocy wykraczającej poza te obowiązki, jednak zależy to od zasobów finansowych i kadrowych danej placówki.
HKFedu: Na koniec – co byś powiedziała rodzicom, którzy wahają się, czy wykonać diagnozę trudności szkolnych?
K.M.: Jeśli pojawia się wątpliwość, to zazwyczaj nie bierze się ona znikąd. Rodzice bardzo dobrze znają swoje dzieci i często jako pierwsi dostrzegają, że coś nie funkcjonuje tak, jak powinno. Warto potraktować tę intuicję poważnie – nie jako powód do niepokoju, ale jako sygnał do uważniejszego przyjrzenia się sytuacji.
Diagnoza nie jest działaniem „na wyrost” ani ostatecznością – jest narzędziem, które pozwala lepiej zrozumieć funkcjonowanie dziecka. Nawet jeśli nie potwierdzi specyficznych trudności, dostarczy cennych informacji o jego sposobie uczenia się, możliwościach i obszarach wymagających wsparcia.
Diagnoza trudności szkolnych to pierwszy krok do realnej pomocy Twojemu dziecku.
W HKF Centrum prowadzimy kompleksową diagnostykę oraz wspieramy rodziców w znalezieniu najlepszych rozwiązań.
Umów konsultację i sprawdź, czego naprawdę potrzebuje Twoje dziecko.
Nasza platforma edukacyjna – HKFedu!
Na edu.hkfcentrum.pl znajdziesz kompleksową ofertę edukacyjną, stworzoną z myślą o skutecznym i wygodnym zdobywaniu wiedzy.
Szkolenia online – ucz się kiedy i gdzie chcesz
Webinary na żywo – aktualna wiedza i interakcja z ekspertami
Szkolenia stacjonarne – unikatowa wymiana wiedzy
